O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 26.05.2026 yildagi № PP-100 «Kichik korxonalar o‘sishini rag‘batlantirish uchun iqtisodiy va ma’muriy sharoitlarni yaxshilash haqida» qarorga muvofiq, mehmonxona xizmatlari va jamoat ovqatlanish xizmatlarini ko‘rsatuvchi tashkilotlar tomonidan markirovka qilingan mahsulotlarni hisobga olishning yangi qoidalari joriy etildi.
|
2026 yil 1 iyundan boshlab (a) mehmonxona xizmatlari va jamoat ovqatlanish xizmatlarini ko‘rsatuvchi tadbirkorlik subyektlari uchun raqamli markirovka kodlari (ii) ular tomonidan spirtli ichimliklar sotib olinganda raqamli markirovka kodlari ushbu subyektlarda yakuniy iste’mol uchun sotilgan deb hisoblanadi |
Ushbu normalarni bajarish maqsadida ASL BELGISI tizimida jamoat ovqatlanish va mehmonxona sektori korxonalari (keyingi o‘rinlarda – HORECA segmenti) tomonidan sotib olinadigan raqamli markirovka kodlarini avtomatik tarzda aylanmadan chiqarish jarayoni joriy etildi.
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmadan chiqarish tartibi
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmadan chiqarish elektron hujjat aylanishi operatoridan ASL BELGISI tizimiga keladigan elektron hisob-fakturalar asosida amalga oshiriladi.
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmadan chiqarish shartlari:
markirovka qilingan mahsulotlar spirtli ichimliklarga tegishli (mahsulot guruhlari «Spirtli ichimliklar» va «Pivo va pivo ichimliklari»);
ular bir tovar aylanmasi ishtirokchisidan boshqasiga elektron hisob-faktura orqali sotiladi;
xaridor mehmonxona xizmatlari va (yoki) jamoat ovqatlanish xizmatlarini ko‘rsatuvchi subyekt hisoblanadi.
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmadan chiqarish natijasi:
tegishli markirovka kodlari avval egasini o‘zgartiradi (egasi markirovka qilingan mahsulotlarning xaridoriga aylanadi);
keyin avtomatik tarzda aylanmadan chiqariladi (statusi «Aylanmadan chiqarilgan» bo‘lib, sababi «HORECA subyekti tomonidan sotib olingan» deb belgilanadi).
Bu ASL BELGISI shaxsiy kabinetida qanday aks etadi
«Aylanmadan chiqarilgan» statusidagi KM, sababi «HoReCa EHF orqali sotib olingan»
Agar EHF HoReCa ga tegishli bo‘lsa, hujjat kartasida maxsus indikator ko‘rsatiladi: «HoReCa subyekti tomonidan sotib olingan»
Subyekt mehmonxona yoki jamoat ovqatlanish tashkiloti ekanligi qanday aniqlanadi?
Mehmonxona xizmatlari va (yoki) jamoat ovqatlanish xizmatlarini ko‘rsatuvchi tadbirkorlik subyektlari reyestri Soliq qo‘mitasi tomonidan shakllantiriladi.
Restoranlar va mehmonxonalar qanday ishlashi kerak
Endi jamoat ovqatlanish va mehmonxona sektori korxonalari tomonidan sotib olinadigan spirtli ichimliklar avtomatik ravishda aylanmadan chiqariladi. Ya’ni:
spirtli ichimliklar restoranlar va mehmonxonalarga elektron hisob-fakturalar asosida yetkazib beriladi;
elektron hisob-faktura tasdiqlangach, tegishli markirovka kodlari avtomatik ravishda aylanmadan chiqariladi (yakuniy iste’molchiga sotilgan deb hisoblanadi);
markirovka kodlarini skanerlash va ularni avans va (yoki) fiskal chekda aks ettirish talab qilinmaydi.
Bu faqat spirtli ichimliklar, jumladan pivoga taalluqlidir. Boshqa tovar guruhlari uchun oldin tasdiqlangan tartib amal qiladi:
markirovka qilingan mahsulotlar restoranlar va mehmonxonalarga elektron hisob-fakturalar asosida yetkazib beriladi;
elektron hisob-faktura tasdiqlangach, tegishli markirovka kodlari egasini o‘zgartiradi (xaridor egasi bo‘ladi);
kontrol-kassa texnikasi orqali skanerlab, avans chek orqali aylanmadan chiqariladi.
Shu bilan birga, HoReCa segmenti ishtirokchilari markirovka qilingan mahsulotlarning realizatsiyasini chekda IKPU va tegishli o‘lchov birligi (masalan, litr, millilitr va h.k.) ko‘rsatgan holda aks ettirish majburiyatini saqlab qoladi.
Tovarlarni yetkazib beruvchiga qaytarishni qanday amalga oshirish
Markirovka qilingan mahsulotlarni yetkazib beruvchiga qaytarish qo‘shimcha hisob-faktura orqali amalga oshiriladi, bunda qaytarilayotgan mahsulotlarning markirovka kodlari ko‘rsatiladi.
ℹ️ Tovarni qaytaruvchi xaridor manziliga tovarni qaytarib oluvchi yetkazib beruvchi tomonidan qo‘shimcha qaytarish hisob-fakturasi tuziladi. Shu bilan birga, mahsulot birligi narxi va umumiy qaytarilayotgan mahsulot qiymati «minus» belgisi bilan ko‘rsatiladi.
Avtomatik aylanmadan chiqarilgan markirovka qilingan mahsulotlarni qaytarishda tegishli markirovka kodlari avtomatik ravishda aylanmaga qaytariladi.
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmaga qaytarish shartlari:
markirovka qilingan mahsulotlar spirtli ichimliklarga tegishli (mahsulot guruhlari «Spirtli ichimliklar» va «Pivo va pivo ichimliklari»);
ular ilgari markirovka qilingan mahsulotlarni sotib olgan subyekt (xaridor) tomonidan, ilgari ushbu mahsulotlarni xaridorga yetkazib bergan subyektga (yetkazib beruvchi) qaytariladi;
markirovka kodlari avtomatik aylanmadan chiqarilgan (statusi «Aylanmadan chiqarilgan» va sababi «HORECA subyekti tomonidan sotib olingan»).
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmaga qaytarish natijasi:
tegishli markirovka kodlari avval avtomatik ravishda aylanmaga qaytariladi (statusi «Aylanmada» bo‘lib, sababi «HORECA dan tovarlarni qaytarish» deb belgilanadi)
keyin egasini o‘zgartiradi (egasi xaridordan markirovka qilingan mahsulotlarni qaytarib oluvchi yetkazib beruvchi bo‘ladi).
«Aylanmada» statusidagi KM, qaytarish sababi «HoReCa EHF dan qaytarish»
Hisob-fakturani tuzatishni qanday amalga oshirish
Tuzatish hisob-fakturalarini rasmiylashtirish umumiy qoidalarga muvofiq amalga oshiriladi. Shu bilan birga, jamoat ovqatlanish va mehmonxona sektori korxonalari tomonidan sotib olingan markirovka qilingan mahsulotlarni aylanmadan chiqarish va aylanmaga qaytarish avtomatik tarzda bajariladi.
Markirovka kodlari zaxiralarini qanday qilish kerak
Yangi funksionallik joriy etilishidan oldin jamoat ovqatlanish va mehmonxona sektori korxonalari tomonidan to‘plangan markirovka kodlari Soliq qo‘mitasi tomonidan «HORECA tomonidan foydalanish» sababi bilan hisobdan chiqariladi.
Agar bunday mahsulotlarni (markirovka kodlarini) yetkazib beruvchiga qaytarish zarur bo‘lsa, soliq to‘lovchining shaxsiy kabineti orqali hisobdan chiqarishni bekor qilish uchun ariza berish kerak.
Qo‘shimcha xususiyatlar
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmadan chiqarish faqat elektron hisob-fakturada «HoReCa subyekti tomonidan sotib olingan» belgisi ko‘rsatilgan taqdirda amalga oshiriladi (bu belgi tegishli reyestr asosida avtomatik qo‘shiladi).
Markirovka kodlarini avtomatik aylanmadan chiqarish faqat belgilangan tovar guruhlari bo‘yicha amalga oshiriladi. Boshqa tovar guruhlari bo‘yicha avtomatik aylanmadan chiqarish amalga oshirilmaydi.
Mobil ilovalarda «ASL BELGISI» Mobil ilovasi - Iste'molchi va Mobil ilova «ASL BELGISI. BUSINESS» avtomatik aylanmadan chiqarish natijasi boshqa aylanmadan chiqarish sabablari kabi ko‘rsatiladi.
Sharhlar
sharhsiz qoldirish uchu tizimga kirish