Markirovkalangan mahsulotlarni quyib sotish

Chakana quyib sotishda hisobdan chiqarish — bu markirovkalangan mahsulotlarni muomaladan chiqarishning maxsus mexanizmi bo‘lib, markirovkalangan mahsulotlarni quyib sotadigan umumiy ovqatlanish tashkilotlari (restoranlar, barlar, kafelar, mehmonxonalar) uchun mo‘ljallangan (masalan, pivo, vino, boshqa alkogolli va alkogolsiz ichimliklar).

Mazkur mexanizm quyidagi yondashuvni nazarda tutadi:

• markirovkalangan tovarning iste’molchi qadoqlari ochilganda markirovka kodi onlayn-kassa vositalari (o‘rnatilgan skaner, tashqi 2D skaner va boshqalar) orqali skanerlanadi va avans cheki rasmiylashtiriladi, u quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:

  • ochilgan iste’molchi qadoqdan bevosita o‘qilgan markirovka kodi;

  • markirovkalangan tovarning to‘g‘ri MXIK kodi va “dona” o‘lchov birligi;

  • markirovkalangan mahsulotning “nol” qiymati (narx – 0, qiymat – 0);

• avans cheki asosida NIS “ASL BELGISI”da markirovkalangan tovar iste’molchi qadoqlarining ochilganligi fakti va tegishli markirovka kodining hisobdan chiqarilishi ro‘yxatdan o‘tkaziladi;
• ochilgan idishdagi mahsulot keyinchalik porsiyalar bo‘yicha realizatsiya qilinganda (sof holda yoki ichimliklar va kokteyllar tarkibida) markirovka kodi qayta skanerlanmaydi, hisob yopilganda iste’molchiga standart fiskal chek beriladi, u:
  • markirovka kodi ko‘rsatilmagan holda rasmiylashtiriladi, biroq markirovkalangan tovarning MXIK kodi va “millilitr” yoki “litr” o‘lchov birligini o‘z ichiga olishi kerak;
  • realizatsiya qilingan alkogolli mahsulotning qiymati muassasa narxlar ro‘yxatiga muvofiq aks ettiriladi;

• fiskal chek asosida O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq soliq va buxgalteriya hisobi yuritiladi.

Bu kimlar uchun dolzarb:

• Barlar, restoranlar, kafelar va boshqa umumiy ovqatlanish korxonalari;

• Markirovkalangan mahsulotlarni quyib sotadigan bozorning boshqa ishtirokchilari.

Quyib sotish misollari:

• Alkogol mahsulotlarini bokal yoki ryumkalar bo‘yicha sotish
  — Misol: bar 0,5 litrli shishadan 50 ml viski sotadi.
• Shishadan vino yoki shampanni quyib sotish
  — Misol: restoran shampan shishasini ochib, uni bokallar bo‘yicha sotadi.
• Kuchli alkogol asosidagi kokteyllar
  — Misol: umumiy shishadan 30 ml rom kokteyl tayyorlash uchun ishlatiladi.
• Pullik degustatsiyalar
  — Misol: bitta idishdan probniklar yoki degustatsiya bokallari to‘plami taklif etiladi.
• Banketlar, keytering xizmati
  — Alkogol oldindan xarid qilinadi, joyida ochiladi va quyib beriladi.
• Mehmonxonalarda
  — Shisha ochiladi va qisman ishlatiladi (xona buyurtmalari bo‘yicha).

Markirovkalangan mahsulotlarni quyib sotish uchun talablar:

• Raqamli markirovka qoidalariga rioya etilishi, jumladan:

  • Raqamli identifikatsiya vositalari (Data Matrix kodlari) bilan markirovkalangan mahsulotlarni xarid qilish, saqlash va realizatsiya qilish;

  • Markirovkalangan mahsulotlarga birlamchi hujjatlarning (elektron schyot-fakturalar) mavjudligi;

• Litsenziyalar yoki boshqa ruxsat beruvchi hujjatlarning mavjudligi, jumladan:

  • Umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan alkogolli mahsulotlarni realizatsiya qilishni boshlash yoki to‘xtatish to‘g‘risida xabarnoma (restoranlar, barlar va kafelar uchun);

  • Alkogolli mahsulotlarni chakana sotishni boshlash yoki to‘xtatish to‘g‘risida xabarnoma;

• Amaldagi MXIK kodi va o‘lchov birligining mavjudligi:

  • Quyib sotish uchun mahsulot mos MXIK kodi va “ml (millilitr)” yoki “l (litr)” o‘lchov birliklariga ega bo‘lishi kerak.

Markirovkalangan mahsulotlarni quyib sotish uchun majburiy qadamlar:

1. Markirovkalangan tovarlarni quyib sotish bo‘yicha ariza topshirish;
2. Umumiy ovqatlanish korxonalari tomonidan alkogolli mahsulotlarni realizatsiya qilishni boshlash yoki to‘xtatish to‘g‘risida xabarnoma topshirish (faqat alkogolli mahsulotlar, jumladan tabiiy vinolar va pivo uchun);
3. NIS “ASL BELGISI”da ro‘yxatdan o‘tish;
4. Markirovkalangan mahsulotlarni elektron schyot-fakturalar (ESF) orqali hisobga olish;
5. Integratsiyalashgan 2D skanerga ega nazorat-kassa mashinasini (KKM) ro‘yxatdan o‘tkazish;
6. Kassa uskunalarini “avans” cheki funksiyasi va MXIK kodlari hamda tegishli o‘lchov birliklarini to‘g‘ri aks ettirishga sozlash;
7. Xodimlarni markirovkalangan mahsulotlarni to‘g‘ri hisobga olish bo‘yicha o‘qitish (tekshirish, hisobga olish, quyib sotishda hisobdan chiqarish).

Bosqichma-bosqich yo‘riqnoma:

1-bosqich. Markirovkalangan tovarlarni quyib sotish bo‘yicha ariza topshirish

I. Korxonaning shaxsiy kabineti (my3.soliq.uz) orqali alkogolli va alkogolsiz ichimliklarni quyib sotish bo‘yicha ariza topshiring.

Buning uchun:

1. yuridik shaxsning E-imzosi yordamida “Elektron soliq xizmatlari” portalida avtorizatsiyadan o‘ting;

2. “Yuridik shaxslar uchun xizmatlar” menyusida “Shaxsiy ma’lumotlar” bo‘limini tanlang. So‘ng “Yuridik shaxslarning onlayn nazorat-kassa texnikasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar” xizmatini toping;

3. “Cheklar to‘g‘risida ma’lumot” tugmasini bosib, ochiluvchi ro‘yxatni oching (tugma ko‘k fonda oq harflar bilan belgilangan);

4. “Ariza yuborish” tugmasini bosing (tugma ko‘k fonda oq harflar bilan belgilangan);

– fiskal modul raqami haqidagi ma’lumotlarni kiriting;

– Onlayn-KKT ro‘yxatdan o‘tkazilganda faoliyat turini tanlang (ochiluvchi ro‘yxat);

– kiritilgan qiymatlarni saqlang.

2-bosqich. Xabarnoma topshirish

Ariza va xabarnomalarni topshirish bo‘yicha batafsil yo‘riqnoma “Litsenziya” axborot tizimi portalida taqdim etilgan: https://license.gov.uz/help

3-bosqich. NIS “Asl Belgisi”da ro‘yxatdan o‘tish

NIS “Asl Belgisi”da ro‘yxatdan o‘tish bo‘yicha batafsil yo‘riqnoma xTrace: NIS “Asl Belgisi”da ro‘yxatdan o‘tish maqolasida keltirilgan.

4-bosqich. Kassa uskunalarini sozlash

Kassa uskunasi dasturiy ta’minoti xizmat ko‘rsatuvchisidan avans cheki funksiyasini sozlab berishni so‘rang.

5-bosqich. Markirovka kodini skanerlash

Xodimlarni idish ochilganda va (yoki) butunlay mijozga topshirilganda markirovka kodlarini skanerlashga o‘rgating.

6-bosqich. Avans cheki rasmiylashtirish

Skanerlangan mahsulotlar markirovka kodlari bilan avans chekini shakllantiring. Asosiy talab — avans chekiga kiritilgan mahsulot ochilgan (qadoqdan chiqarilgan) bo‘lishi kerak.

7-bosqich. Tovarni tekshirish (ixtiyoriy)

Markirovkalangan tovar holatini NIS “ASL BELGISI” shaxsiy kabinetida va (yoki) “ASL BELGISI. BUSINESS” mobil ilovasi orqali tekshiring — to‘g‘ri rasmiylashtirilganda markirovka kodi “Muomaladan chiqarilgan” maqomini oladi.

8-bosqich. Mahsulotni porsiya bo‘yicha realizatsiya qilish

To‘lov qabul qilingandan so‘ng, tashrif buyuruvchiga realizatsiya qilingan mahsulot nomi, miqdori va qiymati ko‘rsatilgan fiskal chekni bering (amaldagi qonunchilikda belgilangan tartibda).

Eslab qolish muhim:

• Majburiy raqamli markirovkaga tegishli va korxona tomonidan realizatsiya qilinadigan mahsulotlar raqamli markirovkaga (Data Matrix kodlariga) ega bo‘lishi va birlamchi hujjatlar (elektron schyot-fakturalar) asosida xarid qilinishi shart.
• Hisobdan chiqarilgan mahsulot hajmi (avans cheklarida ko‘rsatilgan markirovka kodlari soni bo‘yicha) realizatsiya qilingan mahsulot hajmiga (fiskal cheklarda aks ettirilgan hajm bo‘yicha) mos kelishi kerak. Operatsiyalarni noto‘g‘ri aks ettirish tovar hisobida tafovutlarga olib kelishi mumkin.
• Mahsulotlar amalda sotilganda NIS “ASL BELGISI”da markirovkalangan tovarlarni hisobdan chiqarmaslik raqamli markirovka qoidalarini buzish hisoblanadi va O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq javobgarlikka sabab bo‘ladi.