Markirovka kodlarini qo‘llash — bu markirovka tizimidagi muhim qadamdir. U markirovka tizimidan olingan kodlarni raqamli identifikatsiya vositalariga (DataMatrix kodlari) aylantiradi va mahsulotning rasmiy bozorga chiqishini ta'minlaydi.
Emittent (ishlab chiqaruvchi yoki importyor) markirovka kodlarini raqamli identifikatsiya vositalariga (DataMatrix kodlari) aylantiradi, DataMatrix kodlarini mahsulotga qo‘llaydi va raqamli markirovka tizimida tegishli markirovka kodlarini qo‘llash (foydalanish) to‘g‘risidagi hisobotni ro‘yxatdan o‘tkazadi.
|
Shunday qilib, markirovka kodlarini qo‘llash to‘g‘risidagi hisobot:
|
KM qo‘llash to‘g‘risidagi hisobot mazmuni
Markirovka kodlarini qo‘llash (foydalanish) to‘g‘risidagi hisobot quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
markirovka bo‘yicha umumiy ma'lumotlar: arizachi, arizachining faoliyat yuritish joyi va tovar guruhi;
mahsulotlarni markirovkalash uchun haqiqatan ishlatilgan markirovka kodlari ro‘yxati;
markirovkalangan mahsulotlarni aylanishga chiqarish usuli (ishlab chiqarish yoki import);
markirovkalangan mahsulotlar ishlab chiqarilgan mamlakat;
markirovkalangan mahsulotlar ishlab chiqarilgan sana;
markirovkalangan mahsulotlarning amal qilish muddati tugash sanasi;
ishlab chiqarish seriyasi / partiyasi raqami.
Ishlab chiqarish sanasi, amal qilish muddati tugash sanasi va ishlab chiqarish seriyasi raqami markirovka kodlarida saqlanadi va tahliliy hisobotlar tayyorlash hamda tartibga soluvchi talablarning bajarilishini monitoring qilish uchun ishlatiladi. Xususan:
Noto‘g‘ri «amal qilish muddati tugash sanasi» markirovkalangan mahsulotlarni chakana savdoda sotilishiga to‘sqinlik qilishi mumkin (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 6-dekabrdagi № PP-206 «Iste'molchilar huquqlarini samarali himoya qilish choralari to‘g‘risida» qarori doirasida);
Noto‘g‘ri «ishlab chiqarish seriyasi raqami» sifatida tan olingan sifatsiz yoki aholining sog‘lig‘iga xavfli deb topilgan seriya/partiyani ishlab chiqaruvchi yoki davlat organi tomonidan qaytarib olish qarori qabul qilinsa, markirovkalangan mahsulotlarning aylanishi va sotilishi to‘xtatilishi mumkin.
KM qo‘llash to‘g‘risidagi hisobotni taqdim etmaslik oqibatlari
Agar markirovka kodlarini qo‘llash (foydalanish) to‘g‘risidagi hisobot markirovka tizimida ro‘yxatdan o‘tmagan bo‘lsa:
kodlar «faol emas» holatda qoladi va mahsulotni qonuniy sotish mumkin emas;
«faol emas» kodlarga ega mahsulotlarni sotib olish, saqlash va aylantirish raqamli markirovka qoidalarining jiddiy buzilishi hisoblanadi;
sotishga urinishda mahsulot kassada bloklanishi xavfi mavjud.
Ushbu maqolada siz "Kodlar bilan operatsiyalar" bo‘limida "KM qo‘llash" operatsiyasini yaratish funksionalligi va imkoniyatlari bilan tanishishingiz mumkin.
KM qo‘llash to‘g‘risidagi hisobotni qanday taqdim etish
1. "Kodlar bilan operatsiyalar" → "O‘z operatsiyalari" bo‘limiga o‘ting.
2. "Operatsiya yaratish" → "KM qo‘llash" tugmasini bosing.
❗️Operatsiyani yaratish uchun foydalanuvchida "Hujjat yaratuvchisi" roli bo‘lishi kerak (Shaxsiy kabinet qanday ishlaydi/ASL BELGISI foydalanuvchi qo‘llanmasi)
3. "Umumiy ma'lumotlar" bo‘limida "*" bilan belgilangan majburiy maydonlarni to‘ldiring:
Tovar guruhi
Faoliyat yuritish joylari (FYoJ)
-
Mahsulotlarni aylanishga chiqarish usuli (Emissiya turi), quyidagilardan tanlanadi:
- Mamlakat ichida ishlab chiqarish
- Import (uchinchi davlatlardan)
- 🆕 Muomaladagi tovarlarni markirovkalash — «Ulgurji bo‘g‘in» va «Chakana savdo» rollariga ega muomala ishtirokchilari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ilgari qo‘yilgan markirovka shikastlangan yoki yo‘qolgan hollarda qo‘llaniladi. Batafsil ma’lumotni Kodlarni buyurtma qilish → Qayta markirovkalash maqolasida ko‘rishingiz mumkin.
- 🆕 Bojxona hududida qayta ishlangan tovarlar — O‘zbekiston Respublikasi hududida «Bojxona hududida qayta ishlash» (IM-51) bojxona rejimiga joylashtirilgan xomashyo va materiallardan tovarlarni ishlab chiqarish va markirovkalash, keyinchalik tayyor mahsulotlarni erkin muomalaga chiqarish (import) jarayonida foydalaniladi. Batafsil ma’lumotni Bojxona hududida qayta ishlangan tovarlarni markirovkalash maqolasida ko‘rishingiz mumkin. Ishlab chiqarish buyurtmasi raqami (ixtiyoriy)
4. "KM qo‘llash haqida ma'lumot" bo‘limida "*" bilan belgilangan majburiy maydonlarni to‘ldiring:
Ishlab chiqarilgan mamlakat (mahsulot kartasida ko‘rsatilgan va mahsulotlarni aylanishga chiqarish usuliga mos kelishi kerak)
Ishlab chiqarish sanasi
Amal qilish muddati tugash sanasi
Mahsulot seriyasi/partiyasi (ixtiyoriy)
5. Tizimga qaysi markirovka kodlari mahsulotga qo‘llanganligini bildirish uchun kalit va tekshirish kodi (kripto-oxirlar) bilan CSV formatida markirovka kodlarini yuklang.
6. Barcha majburiy maydonlar to‘ldirilgach, hujjatni elektron raqamli imzo (ЭЦП) yordamida tasdiqlang va yuboring.
Agar kodlarda hujjatni to‘g‘ri yaratishga to‘sqinlik qiluvchi xatoliklar bo‘lmasa, hujjat "Muvaffaqiyatli qayta ishlangan" holatini oladi. Agar hujjat xatolar bilan qayta ishlangan bo‘lsa, ochilganda rad etilish sababi ma'lum bo‘ladi.
Texnik cheklovlar
Hisobotda "Olingan" holatdagi KM ko‘rsatilishi kerak.
Bitta hisobotda maksimal kodlar soni – 30 000 ta birlik.
Qo‘llash MAI-emittent yoki MAI vakolati asosida xizmat ko‘rsatuvchi provayder tomonidan bajarilishi mumkin.
Agar tovarlarni muomalaga chiqarish usuli sifatida «Mamlakat ichida ishlab chiqarish» yoki «Muomaladagi tovarlarni markirovkalash» tanlangan bo‘lsa, markirovkalash hisoboti muvaffaqiyatli qayta ishlangandan so‘ng iste’mol qadoqlarining markirovka kodlari «Muomalada» statusiga o‘tadi.Agar «Import (uchinchi davlatlardan)» yoki «Bojxona hududida qayta ishlangan tovarlar» tanlangan bo‘lsa, kodlar «Markirovkalangan» statusiga o‘tadi.
Video darslik ⬇️
Sharhlar
sharhsiz qoldirish uchu tizimga kirish